Nasıl Beste Yapılır?

Bir bestenin oluşması için melodik değeri olan notaların bir araya gelmesi gerekmektedir. Besteler notalara karşılık gelen seslerin kullanılmasıyla ortaya çıkar. Bir eserin beste özelliğine tam ulaşabilmesi için yazılması veya kaydedilmesi gerekmektedir.

Her müzisyen dinlediğini çalar. Zaman içinde dinlediği müzik türlerinden etkilenir bilinçaltına alır ve kafasında bir melodi oluşturur. Beste yapmak müzisyenin hayal gücüne, hayat birikimine ve kültürel birikimine bağlıdır. Beste yapmakta önemli hususlardan biride müzikle işlenen konuya uygun enstrümanların kullanılmasına özen gösterilmelidir. Daha sonra tüm bu enstrümanların çıkartacağa sesler nota değeri bazından notaya dökülerek yazılır. Daha sonra notaların ezberlenmesiyle çalıma uygun hale gelir.

Beste yapmak için elbet de yaratıcılık ve halay gücünün yeri azımsanmayacak azdır lakin beste yapmak için nota ve armoniye de hakim olmak gerekmektedir. Bu hakimiyet size beste yaparken birbirini takip eden notaların uyumlu ve bir karar ses çıkarabilecek düzeyde bütünlük sağlamasının önünü açacaktır. Bu uyum gam bilgisiyle açıklanabilir. Gam notanın kalın sesten ince sese veya ince sesten kalın sese gitmek üzere sıralanışıdır. En basit örnek olan Do Majör ele alınacak olunursa içinde hemen hemen herkesin bildiği Do – Re – Mi – Fa – Sol – La – Si – Do sesleri bulunmaktadır. Bu sesler art arda basıldığı takdirde uyumlu sesler duyulmaktadır. Do majör gamının içinde bulunan sesleri kullanarak Örneğin Do majör, Re minör, La minör, Mi minör akorlarını basarak do majör gamına uygun akorlar basmış olursunuz. Akabinde ise do majördeki sesleri kullanarak üstüne solo yazabilirsiniz.

Genellikle müzisyenler beste yaparken daha çok piyano ve gitar kullanırlar. Bunun en büyük sebeplerinden biri ikisinin de hem eşlik hem de solo olarak kullanılabilen enstrümanlar olmasıdır. İki enstrümanda da hem akor basıp hem de melodi verebilirsiniz. Müzisyenlerde etkileşim ve esinlenme her şeyden olabilir. Bir film, bir fotoğraf, bir resim, bir melodi bunlardan her biri her insanda farklı duygular uyandırabilir. Ve her insan bu duyguları farklı bir şekilde işleyebilir. Bu duygular yaratıcılıkla harmanlandığında ilham ortaya çıkmış olur.
Yazının ilk cümlelerinde vurguladığımız gibi her müzisyen dinlediğini çalar. Dinlediği müzik tarzı bağlamında melodiler elde edebilir. Bestelerin oluşmasında ilk olarak tür belirlenin. Hangi türden müzik yapacağımıza karar vermeniz gerekir bu elbette ki bir anda karar verilebilen bir şey değildir. Yıllarca pop dinleyen ve hiç jazz dinlemeyen biri jazz beste yapmaya karar verip bunu gerçekleştirmesine olanak yoktur. Bu sebeple insan ne dinlerse onu çalar dedik.

Daha sonra yazının yukarı bölümünde bahsedildiği gibi nota ve armoni işin içine katılarak birbirine uyumlu sesler elde edilir. Ancak bu uyumluluk müzik türlerinde farklılık gösterilebilir. Bir jazz seslerinde uyumluluğun yanı notalarda karmaşa görülmektedir. Karar sesini yakalamak çok zordur. Belirli olan melodi sürekli tekrarlanmaz ve giderek karmaşık bir hal alır. Bir pop şarkısında ise 2 veya 3 tane nakarat bölümü bulunmakta ve nakaratta bulunan notalar uyumluluk için her zaman aynı olur.

Beste yaparken sadece notaların uyumu yeterli olmayacaktır. Ölçü ve ritimde oldukça önemlidir. Bestenin türüne göre ölçünün hızı 4/4lük 7/8lik gibi değerler alabilir. Örneğin vals türünde genellikle 3/4lük ritimler kullanılır. Vals müziğine bir örnek olarak “Hatırla Sevgili” şarkısı verilebilir.

Daha sonra ölçülerin ışığında güfte belirlenir ve sözler melodiyle uyum sağlayacak şekilde şarkıya oturtturulur.