Gitar Teli Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gitar Tel Kalınlığı Önemlidir!

Gitar telleri gitarının tonunu, gitarın çalma kolaylığı etkileyen önemli unsurların arasında gelir. 
Gitardan temiz ve net bir ses çıkarmak istiyorsanız düzgün basmanızın yanı sıra tellerinizin önemli bir yeri vardır.  Bir müzik dükkanına gitar teli almaya gittiğinizde sipariş üzerine kısaca ‘ kaç numara’ gibi bir soru sorulur. Yeni başlayan bir kimse bu soruyu anlamaz, satıcı bazen hiç sormaz ve genellikle 09 tel verilip geçilir. Halbuki gitar tellerinin kalınlığı çalış ve ton üzerinde etkisi oldukça büyüktür. Bu yazımızda gitar teli kalınlıklarını inceleyeceğiz.

Adım adım gidip en baştan yola çıkalım. Nedir bu gitar teli kalınlığı muhabbeti?
Neye göre kalın? İlk olarak bu soruyu cevaplayalım. Gitar teli kalınlıkları inç olarak hesaplanmaktadır. Aslında gitar teli numaralandırması da inç üzerinden yola çıkılarak yapılmaktadır. Örneğin 09 tel karşılık olarak 0.009 inç kalınlığı temsil etmektedir. Gitar tel kalınlığı çok geniş yelpazede bulunsa da tercih ve kullanım açısından 009 ve 010 teller kullanılmaktadır. Bunun nedeni parmaklarla kolay basılması ve gitarı daha az yıpratmasıdır.

Gitar Teli kalınlıkları arasında ne fark var? Çalışımızı nasıl etkiler?
Tahmin edildiği üzere kalın teller üzerinde gerilimin fazla olması gitar çalarken çalımı zorlaştıran ve basımı güç kılan önemli bir etkidir. 009 telden 012 tele geçiş yapan birisi ilk gitara başladığındaki gibi başlangıç seviyesinde ki egzersizleri yaparken bile zorluk yaşayabilir ve hatta yeniden parmaklarda nasıl tutmalar görülebilir.

gitar-tellerinin-önemiTel kalınlaştıkça gitar üzerinde yapabileceğiniz çalış tekniklerinde kısıtlamalar yaşayabilirsiniz. Örneğin band tekniğini uygularken ince tellerdeki rahatlığı yakalayamaya bilirsiniz. Elbette bu kısıtlamalar çalışıldıkça aşılır ve düzene sokulabilir.

Yazımızın bu bölümüne kadar kalın tellerin hep olumsuz yönlerini yazdık. Ancak kalın tellerin olumlu yönleri de bulunmaktadır. Kalın teller ton bakımından oldukça doygun bir ton aralığına sahiptir. Tellerin inçleri daha kalın olduğu için temas halinde daha geniş titreşimler yayarak daha dolgun bir ses elde edilmesini sağlar.

İnce teller ise çalımı daha rahat ve parlak bir tona sahiptir. Kalın telin aksine ince tel ile bir çok gitar tekniği rahatça yapabilirsiniz. Bu özelliklerinden dolayı en çok kullanılan tel kalınlığı ince kalınlığa sahip tellerdir. Müzik mağazasına gidip numara belirtmeden gitar teli istediğinizi söylediğinizde genellikle 009 kalınlığa sahip ince teller verilmektedir. Gitar başlangıç seviyesinde ise ince teller tavsiye edilmektedir.

İnce veya kalın tel kullansam ya da değiştirsem gitarımda bir bozulma meydana gelir mi?
İnce bir tel numarasından kalın bir tel numarasına geçiş yaptığınızda gitarınız üzerinde gerilim artacak ve bazı sorunların ortaya çıkmasını engellemek için birkaç ayar yapmanız yararlı olacaktır. Kalınlığın artması gitar üzerinde hafif bir bükülmeye sebebiyet verebilir. Bunun nedeni ise gitar sapında oluşan baskının yükselmesidir. Bu aşamada gitarınıza müdahale etmezseniz gitar sap ayarının atması gibi bir durumla karşılaşabilirsiniz.

Gitarınızda kalın tel taktığınız anda gitar sap ayarını sürekli kontrol etmeniz doğru olacaktır. Ancak gitar sap ayarının bozulması teli takar takmaz oluşan bir unsur değildir. Bazen 3 gün sonra bazen 7 gün sonra oluşabilir. Sık sık kontrol edip sap ayarınızda bir bozukluk olması durumda sap ayarınızı yapmanızı veya yaptırmanızı tavsiye ederiz.

Ayrıca özellikle elektro gitartremolo sistemine sahip olan gitarlarda ince tellerden kalın tellere geçildiğinde daha zahmetli bir işlem yapılması gerekmektedir. Kalın tellere geçildiğinde sapta oluşan baskı aynı şekilde de tremolo sisteminde de meydana gelmektedir. Bunun sonucunda köprü öne doğru gidecek ve gitarın entonasyon ayarında bozulma görülüp tel yüksekliği artacaktır. Tremolo sitemine sahip olan gitarlarda tel kalınlığını değiştirirken eşik, tel yüksekliği, entonasyon gibi ince ayarları göz alın

Kalın telden ince tele geçişlerde de gitar üzerinde bazı ayarlar yapmanız gerekebilir. Aynı şekilde tremola sisteminde bir bozulma meydana gelebilir. Bu sefer köprünün içeriye doğru kaçmasına sebep olabilir. Ayrıca normal gitarlarda ise gitar üzerinde baskının azalmasından dolayı akord kaçırma durumları olabilir. Zamanla gitar baskıya alışınca bu sorunda ortadan kalkacaktır.

Yapmak istediğim müzik türünü etkiler mi peki bu tel kalınlığı?
Aslında tam olarak gitar teli kalınlığı müzik türlerini etkilemektedir. Hatta bazı müzik türleri bazı kalınlıkta ki tellere ihtiyaç duymaktadır. Örneğin Blues, Metal, Rock gibi özel gitar tekniklerinin ön planda olduğu müzik türlerinde ince kalınlıktaki teller kullanılmaktadır. Bunun da nedeni bu teknikleri kalın tellerde elde etmenin zor olacağındandır. Caz gibi teknikten ziyade tonun en planda olduğu müzik türlerinde ise daha kalın teller kullanılmaktadır.

Gitar teli seçimleriniz sizin karakteristik tonunuzun oluşmasında da önemli bir katkıya sahiptir. Büyük gitaristleri incelediğinizde hepsinin kendine ait, onun çaldığını görmeseniz bile çıkardığı seslerden tanıyacağınız müzik tonları da vardır. Gitar teli kalınlığı olarak size en uygun olanı deneyerek öğrenebilirsiniz. Hepsini denemeye özen gösterin ve karakterinizin gitarınıza yansımasına izin verin, gitar dersi alırken öğretmeninizden farklı gitar telleri denetmesi konusunda destek isteyebilirsiniz.